Murat Kaya

Pazartesi, Mart 01, 2010

15 Ağustos'tan beri

Blogu açtığım günden beri ilk defa bu kadar uzun bir ara vermişimdir herhalde.

Ben yokken olanları bir sıralayayım kendimce:

En önemlisi, Michael Jackson yaşıyordu ve son konser serisine hazırlanıyordu. Gitti.

Hmm. Başka ne vardı.

Galiba başka 'önemli' diyebileceğim bir şey olmadı galiba.

Kendimle ilgili olanlar zaten ayrı. 

Bitti.

Dağılabiliriz.

Perşembe, Ocak 28, 2010

ben yokken

Diye başlayan bir şey yazacağım burada. Bu da teaser'ı.

2010 başlasın.

Cumartesi, Ağustos 15, 2009

canınız drama çekiyorsa; bu filmi bir seyredin

Cameron Diaz'ı hep 'eğlenceli kız' olarak algı dünyama yerleştirmişim. Charlie's Angels ile de biraz aksiyon eklemişim Cameron Diaz algıma. Daha önce herhangi bir dramada oynayıp oynamadığını bile bilmiyorum. Fakat My Sister's Keeper'da izlerken hiç yadırgamadım.

Bir annenin, bir çocuğunu kurtarmak için öteki çocuğunu feda edip edemeyeceği üzerine kurulmuş bir drama. Annenin hırsı, çocukların çaresizliği ama bir yandan da tüm olumsuzluklara rağmen kısmen mutlu hayatları. Hikayenin anlatıcısı feda edilen çocuk Anna. Baba rolünde Jason Patric, anne rolünde Cameron Diaz: Her saniyesinde bunun bir film olduğunu unutturan, izleyicisini hikayenin içine etkili (baya bir etkili, neredeyse gerçek) bir şekilde çekmeyi beceren bir drama.

Filmden çıkarken, kendi kendime 'on üzerinden bu filme bir not vermen gerekseydi, kaç verirdin?' diye sordum ve 'neredeyse 10' diye cevapladım.


poster1
Afişlerin önünde 'hangi filme girsek' diye düşünürseniz ve gözünüze bu afişteki mutlu insanlar ilişirse; mutluluğun değerini bir daha hatırlamak için bu filmi tercih edin derim.

Kız kardeşimin hikayesi adıyla gösterime girdi bile. Bir Nick Cassavetes filmi.

Salı, Ağustos 04, 2009

metrodan kaçış

Geçen hafta Cuma günü gösterime girdi bu film. Dar bir alana sıkışmış, güzelce sıkıştırılmış, heyecan dozu iyi ayarlanmış, beklentileri çok yükseltmemesine rağmen yine de kendini takip ettiren bir film. Kamera hareketleri ve müzikleri için bile izleyebilirsiniz. Denzel Washington, John Travolta, John Turturro ile güzel bir karışım olmuş.

Notlarım: Denzel Washington'ın kendisi veya menejeri (veya belki ikisi birlikte) Al Pacino gibi hikaye seçmeyi iyi beceriyor. John Travolta daha fazla film çekmeli. John Turturro için de aynısı geçerli. John Travolta'nın sesi, kötü adamı oynamasına rağmen bana hâlâ 'komik' geliyor. Yıllardır bu adamın ses tonunun çok 'eğlenceli' olduğunu düşünürüm. Bu filmde yine aynı hislere kapıldım.

Perşembe, Temmuz 09, 2009

felekten bir gece


Son zamanlarda seyrettiğim en 'Amerikan', güldürü unsuru üst seviyede ve hikaye kurgusu iyi yapılmış film: The Hangover (Felekten Bir Gece)

Haftasonu yapılacak şeyler arasına mutlaka bu film de alınmalı.

Fragmanlarına bakıp filmi izledikten sonra 'yok bu fragman gerçekten de iyi bir fragman olmuş' dediğim film son zamanlarda denk gelmiyordu. The Hangover'ın ilk fragmanını gördüğümde 'işte bu filmi merak ettim' hissine kapıldım.

Şimdi filmi izledikten sonra fragmana tekrar döndüğümde, 'fragman da iyi yapılmış, film de iyi yapılmış' diyorum.

Bekarlığa veda partisi yapmak üzere Las Vegas'a giden birbirinden her açıdan farklı dört karakterin düğüne yetişme hikayesi. Klişe gibi gelse de kulağa, inanın filmi izlerken pek klişelere rastlamayacaksınız. Bagajdaki adam kim, tavuk otel odasına nasıl geldi, banyodaki kaplan ne yapıyor, Mike Tyson bir hikaye ile nasıl ilişkilendirilir, grupta her daim sakin kalmayı becerebilen birisinin olması neden iyi bir şeydir, dolaptaki bebek oraya nasıl gelmiştir?



Bu sorulara cevap ararken, bir güzel de eğleneceksiniz. Bu yazın en eğlenceli filmlerinden biri olabilir. Haa 'duygusal komedi diye bir şey olmaz' diyenler de olabilir. İnanın bu 'duygusal' komedi değil: Saf komedi.

Jenerik akarken salondan çıkamayacağınızı hatırlatıp (hikaye jenerikte de devam ediyor), tavuğun oraya nasıl geldiğini anlarsanız tekrar buraya uğrayıp bana anlatmanızı bekleyeceğim.

Pazar, Haziran 14, 2009

yeni zaman kavramı

En son 27 Nisan'da yazmışım buraya. Utanç verici. Çoktandır rahatsızım bu halden. Sanki bok varmış gibi her şeyin peşinden koşturuyoruz. Default ayarlarda yaşamaya zaten vakit yetmiyor çünkü teknoloji hayatı kolaylaştırdıkça kendimize yeni bir 'meşgale' daha satın alıyoruz. Bir de bunun üzerine 'normalde yaptıklarımı artık daha hızlı yapabiliyorum' diye güvenerek üzerine yeni işler bindiriyoruz.
Sonra iki yazı arasında bir mola vereyim derken okuduğum yazı, beni utanca sürüklüyor. Yazı burada. (İngilizce)
Aynı hissi başkaları da yaşıyor diye mutlu olup, dert etmemek de çözüm değil. 'Yalnız değilmişim' mantığı ile geçiştirilebilecek bir şey de değil bu.

Bahane üretmek mi? Evet, ben hâlâ öyle görüyorum. Daha fazlasını yapabilirim, para harcıyormuş gibi düşünerek zaman kavramı üzerinde 'üçün beşin hesabını' yapabilirim. Buradan artırdıklarım ile şuraya üç-beş satır koyabilirim.

Son zamanlarda iyice fark ediyorum ki 'beş dakika sonra vereceğim' diyen çok çok çok az kimse gerçekten beş dakika sonra verebiliyor söz verdiği şeyi. Bunlardan biri de benim tabii. Altıncı dakikaya sarkıyorum. 'Altı dakika sonra vereceğim' demekle de yedinci dakikaya sarkacağını biliyorum. Amma çok şey biliyoruz öyle değil mi? (bok!)

Kendi kendine söylenirsin işte. 
Kendi kendime konuşuyorum burada.

Ya yeni bir zaman kavramı inşa edeceğiz ya da bu şekilde yaşayacağız. Veya üçüncü ve dördüncü yolları keşfedeceğiz. Beş? Altı? Olmaz mı? Kurcaladıktan sonra elmas bile çıkıyor yeryüzünden.

Ha tabii bir de 'ne yapıyorsunuz uzaya roket mi gönderiyorsunuz' diye şaşıracak bir grup da olur. Cidden. Uzaya roket mi gönderiyoruz? Bu kadar insan kalabalığı içerisinde, hâlâ bir sürü insan da o zamanı nasıl dolduracağını bilemiyorsa... Gelecek çok daha fecî demektir. Ne kadar karamsarım! Karamsar olmamak elde mi (bu konuda)?

Pazartesi, Nisan 27, 2009

Ay sonundan notlar

Boğaziçi Köprüsü'nün girişine ve çıkışına (üstelik bir tane de değil, üç tane saydım ben) kasis koyduktan sonra zaten tıkalı olan damarı kangren haline getirmeyi 'becermek' trafik cerrahisi başarısı mıdır, trafik kasaplığı başarısı mıdır? İnsan geçecek o köprünün üstünden. Onların zamanı seninkinden değersiz midir? İki araba geçecek diye saatlerce trafikte dikildiği zaman bu insanlar sen dizi seyrederek oturduğun evinde huzurlu mu oluyorsun?

'Kasis' internetteki sansüre, hayatta kendisini diğerlerinden 'eğitim olarak üstün' gören (öteki türlüsünü rüyasında bile göremez) insanların yaptığı müdahalelerle kolaylığı değil 'zorluğu' getirmesinin karayollarındaki karşılığıdır. 'Hızlı gitmelerini engellemek için koyarız kasisi, yavaşlarlar' mantığıdır. En ufak sokak aralarından, koskoca yollara kadar kasis döşeyerek 'trafik eğitimi' verdiğini zanneden acizin düşüncesidir. Elinde olsa güçsüz motorlu arabaları 'halk arabası' diye dağıtarak (öteki arabaların satışını yasaklayarak) insanlara yavaş gitmeyi öğrettiğini sanacak kendini dünyanın hakimi sanacak kafanın üretimidir.

TEM'e belirli aralıklarla kasis koyacak zekayı arıyorum ben şimdi. Hatta bir başka akıllının çıkıp da 'TEM çok geniş diye trafik sıkışıklığı oluyor, birazcık daraltalım ve etrafındaki boş arazileri değerlendirelim de trafiği rahatlatalım' demesine de şaşırmayacağım. Koyun kopyalamayı da beceriyorlar, şehir kopyalamayı niye beceremesinler(!) değil mi? Her gün okuyup da sayfalarını kapattığında bilinç altına attığın, senin memur olmayı beceremediği için medya hayatına atılmış kopyalarının, haber olsun diye karaladığı 'gak dedi biri, ben onu guk yazayım da gık diye anlasınlar' diyerek ne yazdığına bile bakmadan sayfaya verdiği salak gazete haberlerinde gördüğün hayat, o köprünün üzerinde yaşanıyor. Hiç trafiğin olmaması gereken bir saatte bile orada ağır aksak ilerleyerek saatlerini harcamış insanlar olduğunu düşünebiliyor musun? Düşünemezsin çünkü sen hayatında sadece 'başkalarının kötü, kendinin eğitimli olduğunu' düşündün durdun, buna da 'düşünce' denirse eğer.

Karayollarını özelleştirsinler diye önüme kağıt koysalar, imzamı basarım! İşçi olarak gittiğin 'Alamanya' otobanlarını birbirine övüp durursun sen ancak.
Mutfakta aşçı yamağı olarak çalıştın diye 'gurme' olduğunu düşünüyorsan tabii...

Cumartesi, Nisan 25, 2009

başka semtin çocukları


Bugün gösterime giren bir film var: Başka Semtin Çocukları.

Filmin galasının ardından, soru-cevap kısmında bir izleyicinin sorduğu sorunun içinde yatan çekintiydi beni Türk sinemasından kaçıran: 'Ne zaman Türk sinemasında aydınlık, umut dolu filmler göreceğiz?'

Bu filmde, 'drama' kategorisinde olmasına rağmen çok fazla karamsarlık, karanlık, umutsuzluk veya 'rahatsız edici ögeler' gibi etkenler yok. Belki bu yüzden çok hoşuma gitti film. Ama daha ötesinde 'önyargı' üzerine gidişi beni etkiledi. Film boyunca önyargı kavramını iliklerinize kadar hissediyorsunuz.
Varoşlarda dolaşan kamera bende diğer filmlerdeki kadar rahatsız edici bir 'duygu sömürüsü' hissi vermeden gezdirdi. Tanışıklığım olmayan insanların 'kavgasına' ve hayatına beni sokup çıkardı ama hiçbirini yargılamadı, hiçbirini 'taraf' olarak gösterip suçlamaya veya 'ideolojinin' içine bırakmadı. Bunların hepsini, izleyici olarak 'bana' bıraktı ve sonunda da etkili bir final ile resmen 'yerime oturttu'.

Türk sinemasından benim gibi 'karamsarlığından' ötürü kaçan yüzlerce ve hatta belki de binlerce izleyici vardır. Eminim onlar da buna benzer bir tat yakalayacaklar bu filmde.
Oyuncu seçimi konusunda da 'bu kadar olur' dediğim bir başka Türk filmi hatırlamıyorum. Hiçbir oyuncu için 'bu adam/kadın bu role gitmemiş' cümlesini kuramıyorum.

Sıkı bir Türk filmi ve sıkı bir Türk önyargı hikayesi izlemek istiyorsanız, hem de içinizi karartmadan, bu mümkün.

www.baskasemtincocuklari.com adresinden gösterildiği salonlara bakıp, güzel bir haftasonu izlencesi yapabilirsiniz. Hatta sırf son bölümde Eyşan Özhim'in özkardeşine anlam dolu bakışlarını izlemek için bile gidebilirsiniz.

Belki ilk defa, bir Türk filminden çıkarken içiniz kararmadan ayrılmış olursunuz. Benim hislerim aynen böyleydi. Yazanlara, yönetene ve oynayanlara teşekkürler.

Salı, Nisan 14, 2009

müzik alışverişi

Power FM tarafından kandırıldığımı düşünüyorum. Anlatayım:

Power FM'de duyduğum zaman 'hmm, iyi' dediğim bir şarkı vardı son zamanlarda. Şu anda halen arada bir çalıyor. Power'ın ilk günlerden beri yaptığı 'compilation' albümlerinden yenisi de şu sıralarda çıktı. Radyoda reklamları da dönüyor ve albümdeki şarkılar kısa kısa dinletilerek 'albümde bunları bulacaksınız' diye reklam yapılıyor. Benim bahsettiğim bu şarkı da (DJ Pippi & Danny Marquez - God is Love) bu reklam içerisinde geçiyor. Her şey normal.
Gidip albümü alıyorsunuz ve heyecan içerisinde CD'yi takıyorsunuz. Peki karşınıza ne çıkıyor? Radyoda çalan, reklamı yapılan 'mix' değil de, sıradan-baştan savma bir versiyonu konmuş albüme!

Böyle bir durumda ne dersiniz? 'Kandırıldık'. Geçmiş (mi) olsun? Mu acaba?

Peki çözüm: Power FM bana (ve bu şarkı için albümü alanlara - hani beleşe indirmek varken para verip satın alan enayilere!) şarkının radyoda çalan mix'ini özel bir single CD'si ile göndermeli. Ayrıca radyoda dönen o spot'u 'albümde sattıkları versiyon' ile değiştirmeli.

Pazar, Nisan 12, 2009

Nisan başından notlar

Tıbbî atıkların üzerinde 'dikkat tıbbî atık' diye uyarı oluyor. İyi ki blogların hepsinin üzerine bir üst kurul çıkıp da 'dikkat zihinsel atık' diye bir uyarı koymak zorunda bırakmadı. Polyanna'cılık oynamak gibi olacak ama sanırım öyle. Trafikteki durum ile blogları birbirine benzetiyorum, şöyle ki: Aynı yol üzerinde gidip geldiğinizde, her yolun kendine has trafiğini çözebiliyorsunuz. Bu sırada şunu da görüyorsunuz ki trafikteki problem yollardan değil sürücülerden ve trafiğin akışını sağlayamayan araçlardan kaynaklanıyor. Sağ şeritteki kamyonun hızını beğenmeyip, onunla aynı hızda gidiyor olmasına rağmen sol şeride geçip ilerlemeye çalışan tır, aşağı yukarı on kilometre gerisindeki trafiğin akışını tıkıyor. Bu durum da çok öznel bir şey olduğu için çözüm öyle kolay değil. Taksiciye sorsan acelesi var, sol şeritte yavaş giden adama sorsan 'bok mu var?' Trendy sanılmak için 'bloglar yükselişte' demeyin, blogları kullanmayı bilmediğinizde trafiği tıkarsınız sadece. Bloglar da trafiğe laf etmeden önce kendi sürüş hızlarına ve trafiğin akışına ne katkıda bulunduklarına baksın. Henüz ne karayolları trafiği yerine oturdu, ne de bloglar. Geçtik.

Pembe Panter serisi, Bond serisi gibi ilgimi çeken bir diziydi. O yüzden Blake Edwards yapımı olmayan ilk filme gitmekten çekindim. Halen de izlemiş değilim. İkinci filmden önce sadece film ile ilgili yapılan Pembe Panter Kanyon'da sitesinde fragmanı izlemiştim. Jean Reno'sundan, Andy Garcia'sına, Alfred Molina'sına ve şu Bollywood'cu kızına (adını copy paste yapmadan yazamıyorum bile, o yüzden çok uzun ömürlü olmaz herhalde - Hollywood bu kıza yeni bir isim bulmalı) kadar bir sürü suratı görünce hmm bir gidip görelim dedim. John Cleese'i unutmadım tabii ki. Fransız aksanını her zaman komik bulduğunu söylemiş John Cleese. Bu duygu, muhtemelen dünyada Fransızca konuşmayan tüm insanlar için geçerli herhalde. Steve Martin'in Fransızca konuşması bana pek komik gelmedi ama Fransızca konuşan birilerini (birkaç kişi olması gerekiyor zira sesler üst üste biniyor ve kimin kimle konuştuğu, kimin kimi dinlediği belli olmayan bir hale geliyorlar) gördüğüm zaman ben de gülmemek için kendimi zor tutuyorum, dudak ısırmak güzel bir çözüm oluyor. Ah Fransızlar ve Fransa. Cidden, şu Fransız bankasında kaybolan milyon dolarların başına ne geldiği ortaya çıktı mı? Ben takip etmedim. Komik.

Twitter'da kurumsal kullanıcılar iyice sıkmaya başladı. Sadece Twitter'da değil, Facebook'ta 'gerçek insanlar'dan gelmedikçe atılan 'kurumsal, grupsal' mesajlara bakmıyorum bile. Aynı davranışı gösteren insan sayısının az olmadığını da düşünüyorum. Düşünsenize, 'ortaya karışık' atılmış mesajlar artık kimin ilgisini çekiyor? Twitter demişken, daha bir tane update'i olduğu halde binlerce insanı takip etmeye başlayarak 'hey bakın, ben diye biri var' mesajı veren kullanıcıları 'ayıp olmasın' diye takip listesine ekleyen bir o kadar da insan çıkıyor. Peki ya sonra ne oluyor? Bu kişiler takip listesinden alakasız insanları çıkartarak kendisine 'follower' edinmiş oluyor. Twitter'ı böyle kullanacaksanız, tuvaletinizi daha rahat yapmak için de pantolonlarınızı çıkarıp etek giyin derim. Bu tip durumlar için Qwitter diye bir şey var. Sizi takip listesinden çıkartan kişiyi size mail ile iletiyor, hangi Tweet'inizden sonra 'unfollow' yaptığını söyleyerek. Kullanın, Twitter'ı kimin, nasıl kullandığını görün ve Twitter'ı kullanmadan önce oturup nasıl 'avantaja çevirebileceğinizi' düşünün. Otomatiğe bağlayıp 'sosyal medyada aktifiz' diye ortalıkta gezinmeyin! Geçtik.

Blog Ödülleri başladı. Oy vermeyi unutmayın. Ben hangi bloglara oy vereceğime karar veremedim. Bir inceleme yapmayı talep ediyorum kendimden.

Çok aksi hissettim kendimi. Daha güzel post'lar yazmalıyım sanırım.
Yaz geldi desem?

Salı, Mart 31, 2009

Reklamlara bakmayan birine de reklam ulaşır

Askerlik yaptığım 4-5 ay haricinde doğru dürüst gazete okumaktan zevk almadığım için gazete okumadım, televizyon haberlerini seyretmek hoş gelmediği (ve vaktini yiyip durduğu için) haberleri de seyretmedim, haber duymak benim için 'zevkli bir deneyim' olmadığı için oturup haber de dinlemedim.
'Haber' denilen şeyin, ne olduğunu ve neden insanların bunu üretmek için bu kadar yırtındığını da anlayamadım.

Benzeri bir 'üzerine düşmeme' eğilimini reklamlara karşı da gösteriyorum. Hem de yıllardır. O yüzden birilerinden duymadıkça veya televizyonda arada bir yapılmasında kendim için sakınca görmediğim 'maç seyretme' seanslarının arasında denk gelmedikçe reklamlarla karşılaşmıyordum. Fakat buna rağmen 'bilmem ne yılının en sevilen reklamları' diye bir dizi yapıldığında 'iyi de, ben reklamları seyretmediğim, okumadığım, bakmadığım halde bunların bir kısmını yine de biliyorum' da  dedim. Birileri bunun üzerine konuşmadıkça kimseler reklamı fark etmiyor (bence).
Peki buna rağmen ben şu dido reklamlarını ve ardından 'lütfen biri şu kampanyayı yayından kaldırsın' diye yalvaracak hale geldiğim flexi reklamlarını nasıl gördüm?
Cevabını henüz bulamadım.
Ama şu flexi reklamları için lütfen birisi bir şey yapsın. I'm a mac, I'm a pc çok tuttu abi, biz de şunu yapalım diye yapılmış bir salak reklam dizisi gibi algılıyorum ben onu ve flexi'yi gözümde onu canlandıran o salak karakterle eşit görmeye başlıyorum. Cidden. Nasıl bir casting'dir ki, o pervaza geri zekalı gibi yapışarak konuşan ve devamlı pişmiş kelle gibi sırıtan tipi kendisine 'marka görüntüsü' olarak seçebilir bir firma? Aklım almıyor.
Benzer durum kendi bilgisayarını bir 'köpek' yerine koyan marka için de geçerli! Bir kimse çıkıp da 'abi bizim ürün neden köpek olarak resmediliyor burada' diye sormadı mı? Köpek, sadık diye mi, köpek hızlı diye mi, minik bir köpek olduğu için sevimli diye mi?

Haa eğer 'ne kadar kötü reklam filmleri bunlar' diye senin hakkında cümleler sarf edilmesini 'başarı' olarak görüyorsan, o zaman başka, ama bu sefer de 'insanların aynı cümleleri kurmasını sağlamak için yapılacak daha enteresan şeyler var' diyeyim. 'Reklamın iyisi kötüsü olmaz' diyen kim ise, iyi bok yemiş! Peçete verin üstüne de, ağzının kenarında kalanları temizlesin bari.

Perşembe, Mart 12, 2009

Seven Pounds

7_pounds
Yine hiçbir şey bilmeden izledim. İlk yarısında hafiften sıkıldım, biraz yorgunluktan kaynaklanan uyku da vardı. İkinci yarısında film bir dolmaya başladı ve bittiğinde 'yapma ya' diyerek kaldım yerimde. 

Şöyle güzel bir hikaye seyretmek istiyorsanız, gidin Seven Pounds'u izleyin. Duygusal yanınızı kontrol edemiyorsanız, bir de pamuklu bir şeyler giyin üstünüze. Gözyaşı çıkarsa son bölümlerde, siliverirsiniz çaktırmadan.

Will Smith'ten başkası olabilir miydi bu filmde diye düşünemedim bile. O kadar iyi oturmuş ki bu filme.

Çok konuştum. Siz 13 Mart'ta (yarın) gidin izleyin işte. Pişman olmayacaksınız.

Cumartesi, Mart 07, 2009

Çağrışım yapmak

Şu Dido reklamlarını ilk gördüğüm günden beri, hâlâ ne zaman izlesem aklıma Adidas'ın 2002 Dünya Kupası'ndan kalma Footballitis kampanyası geliyor. Algım değişmiyor. 


Fakat geçtiğimiz günlerde radyoda denk geldiğim Dido'nun yeni radyo spotu ise bana başka bir durum yaşattı. Başladığı zaman Vodafone reklamı zannettiğim bir reklam, ortasından itibaren Dodileyerek Dido reklamına dönüverdi. Kastî bir şekilde yapılmış ve Vodafone'u çağrıştırması için hazırlanmış bir tuzak gibi adeta. (Bu kıyağı, bir başka firmaya kim yapabilir? Neyse ki aynı pazar içerisinde bir firma değil.)
 
İşte o sırada şunu düşündüm: Herhangi bir reklam filmini, radyo spotunu, cartı curtu prodüksiyondan çıkarttığınız gibi müşterilere 'o sıralarda radyolarda, televizyonlarda dönmekte olan reklamlardan oluşturulmuş yapay bir reklam kuşağının içine sıkıştırarak' izletmek gerekiyor. Böylece hani müşteriye yapılan ilk gösterim sırasında, yönetmenin, ajans tarafındakilerin reklama onay verecek kişiye dönüp, içinden gururla 'nasıl olmuş ama' diye bakarken, dışından da 'hadi lütfen beğen' yalvarışlı bakışlarının (ya da tam tersi) olduğu sahnelerden de kurtulmak mümkün gibi geliyor bana. Hem de şu Dido ve Vodafone gibi reklam karmaşası içerisinden kendini farklılaştıramayacaksa bunun her iki taraf için yayına girmeden önce fark edilmesini ve o sırada odada bulunan ve diğerleri tarafından 'muhalefet' olarak görülebilecek (müşteri tarafından veya ajans tarafından herhangi birinin) 'bu Dido reklamı, Vodafone reklamını çağrıştırıyor' dediği sırada 'haksız' veya 'muhalefet' olarak veya 'pislik' olarak algılanmamasını sağlar. Bence.
Bir nokta daha var burada: Bu 'yapay reklam kuşağında' kullanılacak reklamların, farklı yerlere serpiştirilerek farklı dağılımlarla sunulması da önemli bir avantaj sağlayabilir. 'Benden sonraki iğrenç' diye biten bir reklamdan sonra, sizin reklam da 'iğrenç demişken...' diye başlıyorsa, bu da hesaba katılır hani.

Bu da böyle bir post. Reklamları arayıp bulup buraya embed edemedim Footballitis hariç. Halbuki yerli reklamlar için de güzel bir 'toplama site' olsaydı da tüm reklamcılar yaptıkları işleri oraya post etseydi. Biz de bu tip durumlarda filmleri/spotları/ilanları embed etseydik. Vardır belki ama, bak, aklımda kalmamış bile. Ya da ben hepsini silmişim kafadan. (ReklamPark vardı bir zamanlar. Hey gidi hey.)

Pazartesi, Mart 02, 2009

İsmi Gran Torino olmasına rağmen arabalara neredeyse hiç değinmeyen film

DSCN4831
Gran Torino, karşıma ilk olarak Q'nun Ocak 2009 sayısının ilk sayfalarında çıkmıştı. Clint Eastwood'un müzisyen oğlu Kyle'ın önerisiyle Jamie Cullum ile tanışmalarını anlatacak olan bölüm 'bir sonraki sayımızda' diye duyurulmuştu. O gün, Clint Eastwood'un halen yaşadığını ve üstüne üstlük film yaptığını hatırlamıştım.

Açıkçası Warner Bros'un hatırlatmasına kadar filmin vizyona gireceğini de unutmuşum. Daveti görünce 'işte bu kaçmaz' dedim, Duygu Hanım da 'Clint Eastwood olursa kaçmaz tabii' deyince heyecanım iyice arttı ve soluğu salonda aldım. 
Genç bir adamın, yaşlı adam rollerini oynayabilmesi mümkün oluyor ama yaşlı bir adamın, genç birini oynaması mümkün olamıyor. (Hatırladığım kadarıyla böyle bir örnek yok.) Bu yüzden Clint Eastwood'un neredeyse yürürken bile zorlandığını perdede görmek (ve tabii hissetmek)  beni şaşırtmadı. Ama şaşırtan başka bir şey oldu: Filmin kendisi.
Yabancılara karşı son derece tahammülsüz bir adamın, film boyunca yumuşadığını izlemek (Tunç'un sıklıkla kullandığı deyimle) 'günün sonunda' ayrımcılığın insan ruhuna bir o kadar da zor gelen bir şey olduğunu görmek, beni etkiledi.
gran-torino-afis1
Mahallesinde azalan Amerikalılardan, yollarda artık hiç görülmeyen Amerikan üretimi arabalardan bile dertlenen yaşlı adam Kowalski bana çok tanıdık geldi. Bardağın hep boş tarafını gören Kowalski, sokakta dolanan 'serseri mayınlardan' ötürü haksız olmadığını hisseder ve hissettirirken de çok tanıdık geldi bize. Bu duygularla izleyiciyi filmin içine çeken Clint Eastwood, izlerken devamlı McKee'yi hatırlattı bana (huysuzluğuyla, kırışıklıklarıyla, asık suratıyla, bir türlü mutlu olmayan ifadesi ile) ve bir o kadar da McKee bu anlatımı beğenir miydi acaba diye düşündürttü. (Şimdi filmin IMDB sayfasına baktım da, rating'i 8.4 idi -39 bin küsur oy ile)

Korede savaşmış olması, çekik gözlülere karşı bir tahammülsüzlük getirmiş Kowalski'ye ama bir o kadar da çekindiği kültürden habersiz. Batıl inançlara sahip insanlar olarak baktığı kişilere karşı kendisinin bir 'batıl inancı' olduğunu gördükçe yumuşuyor ama yine de tam olarak kendini bırakamıyor. Felaketler onları bir araya getirene kadar. 

GTD-08221r-v2
Muhteşem görsel efektler, isminden ötürü araba takip sahneleri falan beklemeyin (her ne kadar filme adını veren şey Ford'un bir modeli olsa da), aksiyonu tüm hücrelerinize kadar vermek için hızlı geçişlere de ihtiyacı olmamış hiç bu filmin. Ama 116 dakikanın nasıl geçtiğini anlayamıyorsunuz.

Daha fazla ipucu vermeden 'sadece seyredin' diyeyim. Hatta benim gibi, filme gitmeden önce bir fragman bile izlemez, bir IMDB sayfasına bile bakmazsanız, filmden daha fazla zevk alırsınız gibime geliyor. 'Bu tip filmler bana uymaz' diye hissediyorsanız, kendinizi gitmek için zorlayın. Genelde en güzel anlar 'hiç gitmek istemediğiniz zamanlar' kendinizi gitmeye ikna ettiğinizde yaşanıyor. Eminim harika bir his ile çıkacaksınız salondan. 

Gran Torino 6 Mart'ta sinemalarda. Sinemalar.com linki burada. Gösterim saatleri ve salonlar için, online bilet almak için MyBilet linki.

Cumartesi, Şubat 28, 2009

Uzmanlaşmaya direnmek

Zihnimin çalışma metodunu keşfetmeye çalışırken, bulduğum yöntemlerden biriydi: Bir şeyi önce gözlemlemek, ilk seferde sözcüklere aktaramadıysam birkaç farklı yerde daha gözlemleyince kelimelere dökmek ve sonra en başa dönüp 'gözlem şu' demek.

İlk olarak ne zaman karşılaştığımı, gözlemlediğimi veya hissettiğimi hatırlamadığım şeylerden biri 'uzmanlaşma' mevzusuydu. Halen gözlemlemeye devam ediyorum. En son David Meerman Scott, seminerde 'belirli konularda uzman blogcuları bulmanız lazım' dediğinde 'ben hangi konuda uzman bir blogcuyum' diye kendime sorduğumda not aldım bu konuyu. Bunu gören tek kişi ben değilim, insanların gözünün önünde cereyan ediyor. Kendileri de bunu ifade ediyorlar zaten ama çözüm çıkmıyor ortaya (veya kimsenin çözüm için sabredecek zamanı yok veya vakit harcayacak sabrı yok.) Sonuç her seferinde 'bu kadar çalışan elemanın maaşını ödettirecekse, asıl işimizin yanında kurbanlık koyun bile satarız' mantığına geliyor. Öte taraftan bir başkası fırlayıp 'bizim neden markalarımız yok' diye siyaset meydanı cümleleri kuruyor. Hani karşıdan karşıya geçerken yanımızda bizimle birlikte yürüyen bir zürafa görsek şaşırmayacak hale geldik galiba.

Global bir danışmanlık firması tarafından incelendikten sonra 'her alana girmeye çalışmayın, kendinize bir nokta bulup oraya odaklanın' raporu verilen bir firmanın sahibi diyordu ki: 'Dalga mı geçiyorsunuz, burası Türkiye. Burada sadece bir şeye odaklanarak iş yapmak mümkün değil.'
Bu cümleyi duyduğumda (birkaç yıl oldu) uzun süredir içinde bulunduğum 'acaba bende mi bir yamukluk var da, bir noktaya odaklanmakla yükümlü hissediyorum kendimi' başlıklı bireysel bir düşünce karmaşasının içindeydim. 
Belki bunu sadece reklam ajansları, mecburiyetten (medikal ajanslar ve diğerleri diye ayrılması) yapabiliyorlardı ama yine diğer dallarda bir noktaya odaklanmak gibi bir 'lüks'lerinin olmadığını hissettiriyorlardı. Hani şimdilerde bunu "konvansiyonel ölüyor galiba, yanına bir de 'digital agency' koyalım, paraları başkasına kaptırmayalım" diyerek de gösteriyorlar belki de. Veya bir konuda çok çabuk uzmanlaşıyoruz, elimizdekiler yetmediği için başka alanlarda da uzmanlaşmanın yollarını mı açıyoruz diye düşünüyorum?
Uzmanlaşma olmadığı için herhangi bir kurumun içinde, herhangi bir işi, herhangi bir kişi yapmak zorunda kalıyor. İşin tersi; suya düşen de yılana sarıldığı için, yılanın yüzdüğünü görüp 'eee demek ki isteyince yapılıyormuş' ithamı ile karşı karşıya kalıyor - kimse yapılmaz demiyor ki-. Sonra da oturup 'askerlik anıları' anlatırken 'askeriyede televizyonu taşımak için elektronik mühendisi aranıyor' diye esprisini de yapıyoruz bu piyasalarda, sanki 'sivil hayat'ta işler farklı oluyormuş gibi. Ağzı iyi laf yapanın, kağıt üstünde de 'iyi laf yazacağını' düşünmekle (ya da tam tersi) geçiyor piyasalarda günler. 
Bu yüzden 'yetişmiş eleman sıkıntısı' diye bir dert var. Bu yüzden 'atı alan Üsküdarı geçti' diye bir kalıp-cümle var. Atı kullanan hiçbir zaman jokeyin kendisi olmuyor nedense. (Arabayı kullanan da pilot değil tabii.)
Bir diğer taraftan bakınca da uzmanlaşma 'sıkıcı bir şey' oluyor. Piyasadaki daralmalarda 'sizin uzman olduğunuz iş dalı tükendi/daraldı, siz artık işe yaramayan bir pok-püsür uzmanısınız' mı denecek sanılıyor?
Oturduğum yerden atıp tutuyorum işte. 'Sen hangi konuda uzmansın' sorusunun cevabını veremiyorum hâlâ çünkü kendimi hiçbir zaman 'uzman' gibi hissedemedim ben çalışma hayatında. Problem bendedir elbet. Belki kimse böyle hissetmiyordur, ona da inanırım. Bir araştırma olsaydı keşke. 'Çalışanların mutluluk endeksi' isimli geniş bir araziden ziyade, 'kendi uzmanlık dalını bilen çalışanlar' başlıklı müstakil bir yer olsa? Böyle bir yer var mı bildiğin?

Uzmanlaşmayı mecburen yapmak zorunda kalan bir başka dal geldi aklıma bu sırada: Tıp (sustum).